Cơ quan Liên hợp quốc bị áp lực nội bộ yêu cầu công nhận 'diệt chủng' ở Gaza

Hàng trăm nhân viên thuộc văn phòng Cao ủy nhân quyền Liên hợp quốc đã đề nghị người lãnh đạo Volker Turk công khai mô tả cuộc chiến ở Gaza là 'diệt chủng'.
Hãng tin Reuters ngày 28-8 cho biết đã tiếp cận được bức thư gây sức ép yêu cầu công nhận "diệt chủng" đang diễn ra tại Gaza từ nhân viên văn phòng Cao ủy nhân quyền Liên hợp quốc (OHCHR) Volker Turk.
Theo đó, bức thư nêu rõ cuộc chiến Israel - Hamas kéo dài gần 2 năm qua ở Gaza đã đáp ứng các tiêu chí về tội ác diệt chủng, viện dẫn quy mô, phạm vi và bản chất các vi phạm được ghi nhận.
"Cao ủy nhân quyền Liên hợp quốc có trách nhiệm pháp lý và đạo đức mạnh mẽ trong việc lên án các hành vi diệt chủng. Việc không lên án một cuộc diệt chủng đang diễn ra sẽ làm suy yếu uy tín của Liên hợp quốc và chính hệ thống nhân quyền", bức thư do ủy ban nhân viên thay mặt hơn 500 người ký nêu, đồng thời kêu gọi ông Turk đưa ra "một lập trường rõ ràng và công khai".
Bức thư cũng nhấn mạnh thất bại đạo đức trong việc ngăn chặn cuộc diệt chủng Rwanda khiến hơn 1 triệu người thiệt mạng hồi năm 1994.
Cao ủy nhân quyền Liên hợp quốc có trụ sở tại Geneva được thành lập vào năm 1993, có nhiệm vụ thúc đẩy và bảo vệ nhân quyền cho tất cả mọi người.
"Tình hình ở Gaza đã làm tất cả chúng ta rúng động tận tâm can", phát ngôn viên Cao ủy nhân quyền Liên hợp quốc Ravina Shamdasani nói, đề cập đến những khó khăn mà văn phòng này gặp phải trong quá trình ghi nhận sự thật và cảnh báo.
Chia sẻ thêm về bức thư, bà cho biết "đã và sẽ tiếp tục có những thảo luận nội bộ về cách tiến lên phía trước".
Cao ủy nhân quyền Volker Turk cho biết bức thư đã nêu lên những mối quan ngại quan trọng.
"Tôi biết tất cả chúng ta cùng chia sẻ cảm giác phẫn nộ về mặt đạo đức trước những tội ác khủng khiếp mà chúng ta đang chứng kiến, cũng như sự thất vọng trước nỗi bất lực của cộng đồng quốc tế trong việc chấm dứt tình hình này", ông viết trong thư hồi đáp mà Reuters thu thập được, đồng thời kêu gọi nhân viên giữ vững đoàn kết.
Trước đây, các quan chức Liên hợp quốc nhiều lần khẳng định việc xác định diệt chủng là thẩm quyền của các tòa án quốc tế.
Năm 2023, Nam Phi đã đưa vụ kiện diệt chủng chống lại các hành động của Israel ở Gaza lên Tòa Công lý quốc tế (ICJ). Vụ việc vẫn chưa được xét xử thực chất và quy trình này có thể kéo dài nhiều năm.
Bộ Ngoại giao Israel tuyên bố họ không phản hồi các thư từ nội bộ của nhân viên Liên hợp quốc "ngay cả khi chúng là sai sự thật, vô căn cứ và bị che mờ bởi sự thù ghét ám ảnh đối với Israel".
Israel trước đó đã bác bỏ các cáo buộc diệt chủng ở Gaza, khẳng định quyền tự vệ của nước này sau vụ tấn công của Hamas ngày 7-10-2023, khiến 1.200 người thiệt mạng và 251 người bị bắt làm con tin.
Cuộc chiến nổ ra sau đó tại Gaza đến nay đã khiến gần 63.000 người ở dải đất này thiệt mạng.